ภาษีย้อนหลังบุคคลธรรมดา กี่ปี สรรพากรตรวจย้อนหลังได้แค่ไหน?

เคยสงสัยไหมคะว่าสรรพกรฯสามารถตรวจสอบ ภาษีย้อนหลัง บุคคลธรรมดา กี่ปี หรือว่าสามารถ โดนภาษีย้อนหลังกี่ปี กันแน่?

ไม่ว่าคุณจะเป็นพนักงานประจำ ฟรีแลนซ์ หรือเจ้าของกิจการ เรื่องนี้สำคัญมากค่ะ เพราะการถูกตรวจภาษีบุคคลธรรมดา ย้อนหลังอาจนำมาซึ่งค่าปรับและเบี้ยปรับเงินเพิ่มที่ไม่น่ารับมือเท่าไหร่ โดยเฉพาะถ้าคุณไม่รู้ว่ามีอะไรผิดพลาดในอดีต

ในบทความนี้ เราจะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า กรมสรรพากรสามารถตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้กี่ปี พร้อมบอกแนวทางง่ายๆ ที่จะช่วยให้คุณไม่ต้องมานั่งกังวลทีหลังค่ะ

ถ้ายื่นภาษีถูกต้องครบถ้วน ตรวจย้อนหลังได้แค่ 2 ปี

กรณีทั่วไปคือ ยื่นภาษีตรงเวลา ข้อมูลถูกต้อง และไม่มีอะไรผิดปกติ สรรพากรจะสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ไม่เกิน 2 ปี นับจากวันที่ยื่นแบบค่ะ

ตัวอย่าง: คุณยื่นภาษีปี 2566 ในเดือนมีนาคม 2567 เจ้าหน้าที่จะมีสิทธิตรวจสอบถึงมีนาคม 2569 เท่านั้น

อ้างอิง: ประมวลรัษฎากร มาตรา 19 วรรคสอง

ถ้ามีข้อสงสัยเรื่องเลี่ยงภาษี ตรวจย้อนหลังได้สูงสุด 5 ปี

หากพบข้อผิดปกติ เช่น แจ้งรายได้น้อยเกินจริง หรือยื่นขอคืนภาษีไม่สมเหตุสมผล เจ้าพนักงานสามารถขออนุมัติจากอธิบดี เพื่อขยายเวลาตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้ถึง 5 ปี

ตัวอย่าง: คุณยื่นขอคืนภาษีปี 2566 ในจำนวนมาก แต่เอกสารไม่ครบหรือข้อมูลไม่ตรง เจ้าหน้าที่อาจย้อนกลับไปตรวจสอบตั้งแต่ปี 2564 เป็นต้นมา

อ้างอิง: ประมวลรัษฎากร มาตรา 19 วรรคสาม

ถ้าไม่เคยยื่นภาษีเลย อาจโดนย้อนหลังถึง 10 ปีเต็ม

กรณีนี้รุนแรงที่สุดค่ะ ถ้าคุณมีรายได้แต่ไม่เคยยื่นภาษีเลย สรรพากรสามารถเรียกเก็บย้อนหลังได้ถึง 10 ปี ตามอายุความของรัฐ

ตัวอย่าง: คุณมีรายได้ตั้งแต่ปี 2560 แต่ไม่เคยยื่นภาษีเลย หากถูกตรวจพบในปี 2570 อาจต้องชำระย้อนหลังตลอด 10 ปีนั้น

อ้างอิง: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/31

วิธีป้องกันไม่ให้โดนภาษีย้อนหลัง

ยื่นภาษีทุกปี ไม่ว่าจะมีรายได้มากหรือน้อย

แม้ว่าคุณจะไม่ได้มีรายได้สูงหรือบางปีรู้สึกว่า “ไม่น่าถึงเกณฑ์ต้องยื่น” การยื่นภาษีไว้ก็ยังดีกว่าไม่ยื่นเลยค่ะ เพราะช่วยป้องกันการถูกตีความว่า “จงใจหลีกเลี่ยงภาษี” ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการตรวจย้อนหลัง

แจ้งรายได้ตามความเป็นจริง หลีกเลี่ยงปัญหาย้อนหลัง

อย่าตกแต่งตัวเลขให้ดูดีหรือดูน้อยลงเกินความเป็นจริง เพราะสรรพากรมีเครื่องมือมากมายในการตรวจสอบ เช่น การเปรียบเทียบกับข้อมูลจากธนาคารหรือ E-wallet การให้ข้อมูลตรงไปตรงมาจึงดีที่สุด

เก็บเอกสารสำคัญให้ครบ อย่างน้อย 5 ปี

สลิปเงินเดือน ใบหักภาษี ณ ที่จ่าย รายงานรายรับรายจ่าย รวมถึง statement บัญชี—ล้วนเป็นเอกสารที่ควรเก็บไว้ค่ะ เผื่อวันหนึ่งต้องใช้ชี้แจงเมื่อถูกตรวจย้อนหลัง

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากไม่มั่นใจ

ถ้าไม่แน่ใจว่าควรยื่นภาษียังไง หรือปีไหนควรหักค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง อย่าลังเลที่จะถามผู้รู้ เช่น นักบัญชีหรือนิติกรด้านภาษี เพราะการยื่นผิดแบบโดยไม่ตั้งใจ ก็อาจทำให้ถูกตรวจสอบได้เช่นกัน

สรุปแบบเข้าใจง่ายว่าโดนภาษีย้อนหลังกี่ปี

พฤติกรรมของผู้เสียภาษี	ระยะเวลาตรวจย้อนหลัง
ยื่นภาษีถูกต้องและครบถ้วน	2 ปี
มีข้อสงสัยหรือพฤติกรรมหลีกเลี่ยง	สูงสุด 5 ปี
ไม่เคยยื่นภาษีเลย	สูงสุด 10 ปี

ก่อนจบบทความ อยากให้คุณจำไว้ว่า…

การรู้ว่า สรรพากรสามารถตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้กี่ปี ไม่ใช่แค่เพื่อป้องกันความผิดพลาดนะคะ แต่ช่วยให้คุณวางแผนเรื่องภาษี การเงิน และการจัดเอกสารได้ดียิ่งขึ้นด้วย

ยื่นถูกต้องตั้งแต่แรก = ลดความเสี่ยงไปได้เยอะเลยค่ะ

ถ้าอยากมั่นใจเรื่องภาษี เริ่มต้นที่ความถูกต้องวันนี้เลยค่ะ

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เคยยื่นไปในอดีตถูกต้องหรือไม่ หรือเผลอปล่อยให้ค้างภาษีย้อนหลัง ลองอ่าน วิธีแก้ปัญหาภาษีย้อนหลังแม้ไม่มีเงินจ่าย แล้วปรึกษาผู้เชี่ยวชาญภาษีหรือสำนักงานบัญชีที่คุณไว้ใจได้เลยค่ะ